|
Tłumaczenie zapisów z poematu "Szachy" Jana Kochanowskiego na zapis partii szachowej. Zapis ten opublikował Aleksander Wagner pod pseudonimem Wandy Reger-Nelskiej w miesięczniku "Szachista Polski" z lipca 1912 roku. [Opracowanie: PurAn]
| 1. | d2-d4 | ... | Iż tedy przodek przypadł Borzujowi,
Kazał wnet w pole wyciągnąć Pieszkowi,
Który natenczas Paniej posługował, |
| ... | d7-d5 | Bo przeciw niemu pan wojska czarnego
Wyprawił takież dworzanina swego.
Jeden drugiemu nie chciał namniej złożyć,
Natarszy na sie, nie mogli sie położyć. |
| 2. | c2-c3 | e7-e5 |
|
| 3. | e2-e3 | a7-a5 |
|
| 4. | b2-b3 | h7-h6 | Potym sie cicho z obu stron skradali,
To stąd, to zowąd na sie przymierzali, |
| 5. | a2-a3 | Sb8-a6 |
|
| 6. | h2-h3 | Gc8-f5 |
|
| 7. | Gf1-e2 | Hd8-d6 |
|
| 8. | c3-c4 | g7-g6 |
|
| 9. | b3-b4 | a5xb4 | Białego Pieszka wnet gardła pozbawił,
A sam na jego miejscu sie zastawił. |
| 10. | a3xb4 | ... | Ale nie wiedział, że drugi nań stoi:
Przebił go mieczem Pieszek w białej zbroi. |
| ... | O-O-O | Do kuchni skoczył za ostatnie wały. |
| 11. | Sg1-f3 | Kc8-b8 |
| 12. | Sb1-c3 | Wh8-h7 |
|
| 13. | Sc3xd5 | Sa6xb4 | Okrutną szkodę w pieszych podziałali. |
| 14. | Sf3xe5 | Sb4-c2+ | Stanąwszy, gdzie chciał, otrząsnął sie z prochu
I dał szach Panu o prawego Rochu. |
| 15. | Ke1-f1 | Sc2xa1 | Obalił Rocha i z wieżą, i z słoniem. |
| 16. | Gc1-d2 | ... | Baba do niego rozebrała ściany
A tam sie trudno wymknąć między pany. |
| ... | g6-g5 |
|
| 17. | Hd1xa1 | ... | Owa go mieczem Królowa przebiła;
Że nie kto inszy, ta go rzecz cieszyła. |
| ... | Gf5-e6 |
|
| 18. | e3-e4 | Gf8-g7 |
|
| 19. | Sd5-e3 | f7-f6 |
|
| 20. | Se5-f3 | Hd6-a6 |
|
| 21. | Ha1-b2 | Ha6-d6 |
|
| 22. | d4-d5 | Ge6-d7 |
|
| 23. | Hb2-d4 | Hd6-b6 |
|
| 24. | c4-c5 | Hb6-b1+ |
|
| 25. | Gd2-e1 | Gd7-e8 |
|
| 26. | c5-c6 | Wd8-c8 |
|
| 27. | d5-d6 | f6-f5 | Każe się pod nię przemykać Pieszkowi
Zdrady nie da znać, wnet potym żałuje,
Jakoby źle szedł, w rzeczy sie frasuje; |
| (28.) | e4xf5?? | Gg7xd4 | Porwał Królową wnet za federpusze.
"Stój! - rzecze Borzuj. - Gorącoś kąpany,
Nie tak ci grają, bracie między pany;
Wróć mi sam Babę, czekaj, aż ja pójdę,
Bo pewnie z tobą tak rządu nie dójdę!" |
| 28. | Hd4-c4 | ... | Tak by przystało i tak ma być słusznie:
Czego kto dotknie, tym by miał iśćdusznie;
Lecz iż nie było żadnej o tym zmianki,
Kazano zasię puścić Babę w szranki. |
| (28.) | ... | Gg7-e6? | I kazał Księdzu drogą rycerzową
Najechać krzywym skokiem na Królową.
...
On jakoby sie w tym był nie obaczył,
Upomniał Księdza, żeby na zad raczył. |
| 28. | ... | Sg8-f6 |
|
| 29. | Sf3-e5 | Hb1-b6 |
|
| 30. | Wh1-h2 | h6-h5 |
|
| 31. | f2-f3 | Wc8-d8 |
|
| 32. | Ge1-g3 | f5-f4 | Ujźrzał Drab czarny i natarł na obu,
Pewnie jednego poniosą do grobu. |
| 33. | Se3-f5 | ... | I ta przyczyna była Borzujowi,
Że tam folgował więcej Rycerzowi, |
| ... | f4xg3 | A Popu zabił Pieszek niecnotliwy;
Trzęsą go drudzy, a on już nieżywy |
| 34. | Sf5xg3 | Wh7-h8 |
|
| 35. | Se5-d7+ | ... | Potym o Babę dał szach Rycerz w bieli, |
| ... | Ge8xd7 | Ale sie bardzo tą nadzieją zdradził,
Bo sie nań z łukiem czarny Pop wysadził, |
| 36. | c6xd7 | ... | [...]Tamże też i Księdza
Zabiła z proce, jako mogła, nędza. |
| ... | Wd8xd7 |
|
| 37. | Hc4-c1 | Hb6xd6 |
|
| 38. | Hc1xg5 | h5-h4 |
|
| 39. | Sg3-f5 | Hd6-b6 |
|
| 40. | Hg5-e3 | Wh8-h5 |
|
| 41. | He3-c1 | c7-c5 |
|
| 42. | Sf5-e3 | Gg7-h6 |
|
| 43. | Kf1-g1 | Hb6-d8 |
|
| 44. | Kg1-f1 | Wd7-d2 |
|
| 45. | Kf1-f2 | Sf6-d5 |
|
| 46. | Hc1-c4 | Wd2xe2+ |
|
| 47. | Hc4xe2+ | ... | Sprzątnęła Popu, jeszcze dalej bieży.
Dosięgła Rochu na wysokiej wieży. |
| ... | Sd5xe3 |
|
| 48. | He2-e1 | Hd8-g5 |
|
| 49. | Kf2-g1 | c5-c4 |
|
| 50. | He1-f2 | c4-c3 |
|
| 51. | Wh2-h1 | b7-b6 |
|
| (52.) | Sa1-b3? | ... | Nie wiedzieć, którym fortelem szampierza
Podszedł wódz biały i dostał Rycerza,
Który niedawno przez kapłańską kuszę
Przed samym Królem dał był Bogu duszę.
Więc go przy desce, by nie czuła horda,
Cicho posadzi; a ten zaś do korda. |
| 52. | Kg1-h2 | Hg5-g3+ |
|
| 53. | Hf2xg3 | ... | A oto biała z tyłu przyskoczyła,
Murzynkę ścięła, ni sie obaczyła. |
| 53. | ... | h4xg3+ | Sama też w boku tuż odniosła strzałę,
Niedługo miała z zacnych łupów chwałę. |
| 54. | Kh2xg3 | Wh5-a5 |
|
| 55. | Kg3-f2 | Wa5-a8 |
|
| 56. | Kf2-e2 | Se3-c2 |
|
| 57. | Ke2-d1 | Sc2-e3+ |
|
| 58. | Kd1-c1 | Se3xg2+ |
|
| 59. | Kc1-b1 | b6-b5 |
|
| 60. | h3-h4 | b5-b4 |
|
| 61. | h4-h5 | b4-b3 |
|
| 62. | e4-e5 | Gh6-g5 |
|
| 63. | h5-h6 | Sg2-h4 |
|
| 64. | e5-e6 | Gg5-f6 |
|
| 65. | h6-h7 | Sh4xf3 |
|
| 66. | e6-e7 | Gf6xe7 |
|
| 67. | h7-h8=H | ... | Skoro też Pani na kresie stanęła,
Złotą koronę wnet na głowę wzięła. |
| ... | Kb8-b7 |
|
| 68. | Hh8-h3 | Sf3-e5 |
|
| 69. | Hh3-h5 | Se5-d3 |
|
| 70. | Hh5-h3 | Sd3-b4 |
|
| 71. | Hh3-f3+ | Kb7-b8 |
|
| 72. | Hf3-e2 | Ge7-f6 |
|
| 73. | He2-e6 | Gf6-g7 |
|
| 74. | He6-d7 | Gg7-d4 |
|
| 75. | Wh1-h7 | ... | (jeśli 75.Hxd4, to 75...Wa1+ 76.Kxa1 Sc2+ i ginie hetman. |
|
|
| W tej sytuacji partię odłożono do następnego dnia)
Panna sie zaraz do szachów rzuciła,
Więc pilnie pyta, gdzieby czyja była.
Pojźrzy na czarną, gorzej być nie może:
Do pierwszego szcia biała ją przemoże.
Jedno że czarnej przyjdzie naprzód chodzić;
Snadźby jej jeszcze nieco mógł pogodzić.
...
Obróci Rochu na Króla rogami,
Sama wynidzie zalawszy sie łzami. |
| ... | Wa8-a1+ | Uderzą w larmę; a Roch jednym skokiem
Usiadł królowi tuż pod bokiem. |
| 76. | Kb1xa1 | ... | Folgować darmo, bo tak króla dusi,
Że mu rad nie rad, Król wziąć gardło musi. |
| ... | b3-b2+ | Wtym Drab przyskoczy... |
| 77. | Ka1-b1 | ... | ...Król ustąpi kroku. |
| ... | c3-c2# | Przypadszy drugi poimał ji z boku.
To było tej gry sławnej dokonanie,
Prawie nad wszytkich ludzi domniemanie.
Tamże zarazem po pannę posłano,
Którą za żonę Fiedorowi dano. |
|
